Nasıl Tercih Yapmalıyım?

YGS-LYS SONRASI NASIL TERCİH YAPMALIYIM?

Evet, bir YGS-LYS maratonunun daha sonuna gelmiş bulunmaktayız. ÖSYM tercih zamanın da açıkladığına göre şimdi, asıl meseleye; tercihlere yönelelim. Nasıl tercih yapacağız? Tercihleri yaparken nelere dikkat etmemiz gerekli?

Her sene üniversite sınavına giren öğrencilerin 4 te 1’ini okuduğu bölümü değiştirmek isteyen üniversite öğrencileri olduğu gerçeğini göz önünde bulundurursak, sanırım ne kadar önemli bir aşamaya geldiğimizi anlamış oluruz.

Tercih öncesinde birkaç hususta hatırlatma yapmak istiyorum.

Öncelikle aday kendisine ait kırmızıçizgilerini net çizmeli,

Mesela YGS-LYS Başarı durumunuz (puanınız ya da başarı sıranız), Ailenizin ya da sizin ekonomik gücünüz, Becerileriniz – Kabiliyetleriniz, İstek ve amaçlarınız? Nasıl bir hayat yaşamak istiyorsunuz? Cinsiyet vb. değişmezleriniz, nelerdir? Karar vermeniz gerekli.

Daha sonra kendinize şu soruları sormanız gerekli;

YGS-LYS yüzdelik dilimi, Bu bölümü okumanın sizin iş bulmanıza ve hayatınızı kazanmanıza faydası var mı, olacak mı? Bu bölümü okurken ya da bu bölüme bağlı bir işte çalışırken neler yapacaksınız, ne türlü fedakârlıklarda bulunmanız gerekebilir. Günümüzde şartlar gittikçe zorlaşmaktadır. Şimdi gençsin yarın bir gün 40-50 yaşına geldiğinde bu mesleği yerine getirebilecek misin? Meslek büroda mı icra ediliyor sahada mı bunları iyi düşünmek gerekir. Yarın bir gün bu işte yükselmenin imkânı var mı? Meslekler yapı olarak birbirinden çok farklıdır. Mesela muhasebeci sayılarla uğraşır öğretmen ise öğrenciyle. Bu bakımdan mesleğin konusu sizin için ne kadar ilgi çekici? İyi olmadığınız alanlardan bölüm seçmeyin. Sırf bir bölüm tercih etmek için tercih etmeyin, mezun olduktan sonra ne iş yapmak istediğinizi şimdiden düşünün ve okuyacağınız bölümün size ne kadar fayda sağlayacağını hesap etmeye çalışın. ( Bu konuda en iyi rehber, hâlihazırda bu işi yapanlara danışmanız olacaktır.) Türkiye gerçeklerine sırtınızı çevirmeyin. Mesela her yıl ortalama işletme bölümünden 30.000 kişi mezun olmaktadır. Bu kadar fazla mezunun olduğu bir ortamda, işletme tercih edecekseniz çok kritik hesaplamalar yapın ki, 30bin içerisinde bir farkınız olsun. Tercih edeceğiniz üniversitenin yabancı dil, staj imkânları gibi artılarını iyi araştırın.

Evet, şimdi yukarıdaki sorulara cevap verdikten sonra şimdi tercih aşamasına geldik sayılır,

1.      Okumak istediğiniz bölümlere karar verin. Birbirinden bağımsız her daldan tercih yapmak yerine hedef meslek grubunuzu belirleyin ve alanınızı mümkün olduğu kadar daraltın.

2.      Sakın şehir tercih etmeyin. İlla bir şehir olsun diye diretmeyin. Üniversitelerin artılarını göz önünde bulundurun. Size katacakları artılar hangi üniversitede fazlaysa o şehri seçin. Nedir bu artılar kısaca değinmek istiyorum: a. Yabancı dil olanakları, b. Staj imkânları, c. Yurtdışı imkânları, d. Mezunlarının iş bulma oranları

3.      Seçeceğiniz işi yapan birisinin yanında mümkünse en az bir gün geçirmeye çalışın. Ya da işi yapan birisiyle reel ya da sanal ortamda irtibata geçerek, kendisine sorular sorun.

4.      Bir mesleği popüler diye seçmeyin. Ya da üniversiteyi sırf popüler olduğu için seçmeyin. Size hemen kısaca yaşanmış bir hikâye anlatmak istiyorum. 2004 senesi Türkiye’de ilk 100’e giren bir öğrenci, rehber hocasının yönlendirmesi ve üniversitenin popülaritesinden etkilenerek Boğaziçi üniversitesi moleküler biyoloji ve genetik bölümünü tercih etmiş. Bölüme başlayınca fark etmiş ki bu işi Türkiye’de yapabileceği bir mecra yok. Yurtdışına gitmesi gerekli. Ama Boğaziçi ders notları konusunda çok kısır davranıyor. Öğrencinin ortalaması beklediğinden düşük gelmeye başlamış, malum yurtdışında not ortalaması hayati önem taşır. Kendisi bunu fark edince daha fazla zaman kaybetmeden Koç üniversitesine yatay geçiş yapmış. Şimdilerde kendisi Amerika’da Newyork University’de doktora yapıyor. Bu nedenle, tercihinizi yaparken sadece markaya aldanmayın. Ürün kalitesine de bakın.

5.      Vakıf üniversitesi ve devlet üniversitelerini çok iyi araştırın. Özellikle paralı okuyacak öğrencilerimiz unutmasın, size söyledikleri ücret yıllıktır ve her yıl zamlanacaktır.

6.      İkinci öğretim nedir? Öğrencilerin maalesef bilmedikleri konuların başında da bu geliyor. İkinci öğretim adı verilen öğretim şekli, derslerin öğleden sonra özellikle de 5’ten sonra başladığı öğretim şeklidir. Diplomada hiçbir şekilde ikinci öğretim yazmaz. Sadece harç ücretleri 1. Öğretim okuyan öğrencilerden alınmazken 2. Öğretim öğrencilerinden normalin biraz üstünde alınır. Ama staj imkânı ya da part-time çalışmak için daha ideal okuma şeklidir, diyebiliriz.

Son olarak tercih sırasında yapılan yanlışlardan bahsetmek istiyorum;

1.      Bölümlerin kılavuzda yazılı olan özel şartlarını okumadan tercih yapmak,

2.      Vakıf üniversitelerinin yanlışlıkla önce paralı olanları yazmak,

3.      Daha az istenen bölümü önce yazmak,

4.      Daha düşük puanlı olan bölümü başa yazmak, ölü tercih oluşmasına neden olacaktır.

5.      Her alandan bölüm yazmak, TM-3, SAY-1 vb.

6.      Hep aynı başarı sırasındaki bölümleri yazmak,

7.      PİŞMAN OLUP okumayacağımız bölümleri yazmak

8.      Sınavsız geçiş hakkı olmayanların, sınavsız geçiş hakkı olanların bölümlerini yazması,

9.      Yurtdışı denkliği olmayan üniversitelerin bölümlerini yazmak,

10.  Tek tercih yapmak…

“Yukarıda sıraladığım yanlışlar geçmiş yıllarda rastladığımız öğrenci yanlışlarıdır.”

Bin bilsen de bir bilene danış diye boşuna dememişler. Okullardaki, dershanelerdeki rehber öğretmenlerinizi görüşlerine başvurun. Her söylenene elbette inanmayın. Size gösterilen yola hemen, hiç düşünmeden girmeyin. Sizi, en iyi yine siz bilirsiniz. Bu yüzden içinizdeki sesi dinlemek bazen kar getirebilir. Korkmayın, endişeye kapılmayın. Zor olanı zaten hallettiniz, şimdi karar verme zamanı. Tercihleri akıllıca yaparsanız, hayata her zaman 1-0 önde başlarsınız. Bu hususta, aklıma gelenleri yazmaya çalıştım. Yine de merak ettiğiniz, sormak istediğiniz bir şeyler olursa her zaman yanınızdayım.

fsedatyilmaz@gmail.com

Sedat YILMAZ

Eğitim Danışmanı

Üniversite Tercihi Nasıl Olmalıdır?

Az bir zaman kaldı. LYS yapılacak ve ardından tercih karmaşası, nereyi tercih etsem? Özel mi devlet mi? Hangi şehir? Hangi bölüm vs.?

Kısaca birkaç hususa dikkat çekmek istiyorum, öncelikle tercih edeceğiniz üniversitenin imkânlarını iyi değerlendirin. Staj imkânları nelerdir? Yurt dışı olanakları var mıdır? Varsa hangi ülkeler ve üniversiteler? Mezunlarının iş bulma oranları? Bu soruların cevaplarını alır ve iyi analiz yapabilirseniz, nihayetinde hayal ettiğiniz geleceği yaşamak sizin için zor olmayacaktır.

1.       Staj bir üniversitenin olmazsa olmazıdır.

Günümüz dünyasında üniversite diploması çoğu şirket için bir kâğıttan öte anlam taşımamaktadır. Önemli olan ise, sizin öğrencilik süresince yapacağınız stajlardır. Ancak ciddi kurumlarda, şirketlerde staj yapabilmek sanıldığı kadar da kolay değildir. Bir defa herkes buralarda staj yapmak istemektedir. Bu nedenle, okuduğunuz üniversitenin yapmış olduğu anlaşmalar sizlerin işini kolaylaştıracaktır. Üniversite tercihi öncesinde staj olanaklarını sorgulamak, ileride sizin işinizi gerçek anlamda çok kolaylaştıracaktır.

2.       Yurt dışı olanaklarını iyi değerlendirmek gerekli.

Küreselleşen dünyada sınırlar çoktan kalktı, artık bir ülkenin değil dünyanın vatandaşı olmak önem arz ediyor. Bu sebepten ötürü, üniversite öğreniminin en azından bir kısmını yabancı bir ülkedeki üniversitede okumak eskiye oranla çok daha önemli olmuştur. Bu husus kişisel olarak gerçekleştirilmeye çalışıldığında, oldukça zor bir prosedürle karşılaşmanıza neden olacaktır. Tercih edeceğiniz üniversitenin yaptığı anlaşmalar sizin yurt dışı eğitiminizi kolaylaştıracak böylece, iş hayatına çok daha hazır olarak girmenizi sağlayacaktır. Yurt dışı eğitimi sanıldığı kadar pahalı bir eğitim değildir. Doğru zamanda yapılacak doğru hamlelerle Türkiye’deki eğitimden bile daha ucuza getirmek mümkündür. Bir defa burs olanaklarının çok iyi değerlendirilmesi gerekiyor ki- bunun için-  üniversitelerin oluşturmuş olduğu departmanlar bile mevcuttur.

3.       Mezunların iş bulma oranları iyi incelenmeli, buna göre bir tercih listesi oluşturulmalıdır.

Üniversitelerin nihai amacı sizleri gerçek hayata hazırlamaktır. Dünya günümüzde, eskiye göre çok daha rekabetçi bir yer. Bu sebeple, iş imkânları daha karışık bir yapıya bürünmüş ve işe gireceklerin daha farklı özelliklere sahip olması beklenmektedir. Tercih edeceğiniz üniversitelerin mezun iş bulma oranları size tercih hususundaki en önemli ayrıntılardan birini oluşturacaktır. Bütün o stajların, yurt dışı eğitimlerinin, seminerlerinin amacı sizin daha iyi bir iş bulabilmeniz için. Peki, sizden önce bu üniversiteyi tercih edenler hangi işleri yapmaktadır?

Üniversite tercihi elbette yalnızca bu üç kriterle oluşturulmaz. “Yabancı dil eğitimi, öğretim üyelerinin kim olduğu…” gibi kıstaslar sizin listenizi belirlemeye imkân tanıyacaktır. En iyisi mi siz şöyle yapın, ne olmak istediğinize karar verin, sonra bu işi yapmak için hangi gereksinimlere ihtiyaç duyuyorsunuz onları belirleyin. Genelden özele değil de özelden genele doğru bir sıralama yapmakta her zaman fayda olduğuna inanıyorum.

Hala bir tercih yapamadıysanız, size bu konuda yardımcı olmak isterim.

fsedatyilmaz@gmail.com

Sedat YILMAZ
Eğitim Danışmanı

İyi Üniversite- İyi Arkadaş Etkisi

Geçtiğimiz günlerde YÖK, Türkiye’nin en iyi 50 üniversitesini açıkladı. İlk beş şöyle:

1.       ODTÜ ( Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

2.       Sabancı Üniversitesi

3.       Boğaziçi Üniversitesi

4.       İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

5.       Koç Üniversitesi

     Liste uzayıp gidiyor. Geri kalanını merak edenler, YÖK’ün sitesini ziyaret ederek buradan daha detaylı olarak öğrenebilirler. (http://www.tubitak.gov.tr/tr/haber/turkiyenin-girisimci-ve-yenilikci-50-universitesi-aciklandi)

     Benim asıl anlatmak istediğim mesele başka?

Neden iyi üniversitelerde okumak gereklidir?

     Tabi ki öncelikle ilk akla gelenler; imkânların fazla oluşu, öğretim üyelerinin kaliteli oluşu vs. Ama daha da önemlisi-şüphesiz- yüksek puan almış kaliteli, başarılı öğrencilerin bir arada bulunduğu okullarda okuma fırsatıdır. Atalarımızın meşhur bir sözü var: “Üzüm üzüme baka baka kararır.” Başarılı öğrencilerin hayalleri zamanla birbirlerini etkileyecektir, tetikleyecektir. Tatlı bir rekabet, beraberinde çalışma gayretini de artıracaktır.

     Mezun olduktan sonra başarılı insanların gireceği işleri düşünün. En yakın arkadaşınız belki de büyük bir şirkette üst düzey yönetici kadrosunda çalışacak. Bu durumun size açacağı kapıları hayal edin. Ayrıca sizden önce, sizin okulunuzdan mezun olmuş adayların oluşturdukları olumlu referanslar da cabası. Belki de iş başvurusu için gittiğiniz yerde, sizin üniversitenizden mezun birisiyle karşılaşırsınız.

     Başarılı üniversitelerin öğrenciye katacağı katkılar saymakla bitmez. Ama insan kalitesi her zaman diğerlerinden bir adım önde olacaktır. Sıra arkadaşınızın hayalleri, hedefleri sizleri de etkileyecek, size de farklı bir bakış açısı kazandıracaktır. Başarılı insanların etrafında her zaman başarılı insanların olması- elbette- asla tesadüf değildir.

     Üniversiteyi başarılı kılan sadece onun fiziki şartları, öğrenciye sunduğu imkânlar değildir. Üniversite öğrencinin kendisini akademik anlamda yetiştirebileceği en önemli kurumların başında gelmektedir. Bu sebepledir ki, arkadaşının, bulunduğu ortamın da iyi olması beraberinde başarıyı da getirecektir.

     Yine atalarımızın bir sözüyle konuyu noktalamak istiyorum: “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.”

Sedat YILMAZ
Eğitim Danışmanı